The Economist: Thực sự đe dọa của tiền điện tử đối với ngân hàng truyền thống

Nguồn: Tạp chí Economist, biên dịch: Chopper, Foresight News

Ban đầu họ xem thường bạn, sau đó họ chế nhạo bạn, rồi họ tấn công bạn, cuối cùng bạn sẽ chiến thắng.» Câu này thường được cho là của Mahatma Gandhi, nhưng nhà lãnh đạo phong trào độc lập Ấn Độ này chưa từng nói câu đó. Tuy nhiên, câu châm ngôn giả này đã trở thành một phương châm phổ biến trong ngành công nghiệp tiền mã hóa. Những người tiên phong trong lĩnh vực tài chính số đã từng chịu đựng sự kiêu ngạo, chế nhạo và khinh miệt từ các tinh anh Phố Wall, và giờ đây, thế lực của họ đang mở rộng chưa từng có.

Trong năm qua, dù là các nhà ngân hàng hay các chuyên gia tài sản số, đều đã trải qua một giai đoạn bội thu. Ngành tiền mã hóa có thể đứng vững phần lớn là nhờ Đạo luật GENIUS được thông qua vào tháng 7 năm nay, cung cấp cơ sở pháp lý rõ ràng cho vị trí hợp pháp của stablecoin. Kể từ sau khi Donald Trump thắng cử, kỳ vọng về môi trường pháp lý sẽ trở nên thoải mái hơn, cổ phiếu ngân hàng cũng tăng 35%. Dù một số ngân hàng không thích Trump vì lý do khác, thì rất ít trong số họ ủng hộ chính sách quản lý thời kỳ Biden.

Tuy nhiên, mối căng thẳng giữa các thế lực cũ và mới đang ngày càng gia tăng — mối đe dọa từ tiền mã hóa còn nghiêm trọng hơn nhiều so với dự đoán của nhiều ngân hàng. Dù ngân hàng có thể hưởng lợi từ việc nới lỏng quy định, thì vị thế đặc quyền của chúng trong phe Cộng hòa như « giới quý tộc tài chính » ngày nay đang lung lay dữ dội. Và việc chia sẻ vị trí này với các đại gia trong ngành tiền mã hóa rõ ràng là một mối đe dọa dài hạn đối với các ngân hàng truyền thống.

Mối lo ngại cấp bách nhất của các ngân hàng hiện nay là vấn đề quản lý stablecoin. Đạo luật GENIUS cấm các nhà phát hành stablecoin trả lãi cho người mua, nhằm mục đích ngăn chặn stablecoin làm giảm nhu cầu gửi tiền vào ngân hàng, từ đó giảm khả năng cho vay của các ngân hàng. Tuy nhiên, đã xuất hiện một cách lách luật: các tổ chức phát hành stablecoin như Circle, đơn vị phát hành USDC, sẽ chia sẻ lợi nhuận với các sàn giao dịch như Coinbase, rồi các sàn này sẽ thưởng cho người dùng bằng “tiền thưởng”. Các ngân hàng truyền thống cực kỳ phản đối lỗ hổng quy định này.

Vấn đề lãi suất không phải là tất cả trong tranh chấp này. Trong các lĩnh vực khác, tiền mã hóa cũng cố gắng vượt qua rào cản tiếp cận của hệ thống tài chính truyền thống. Tháng 10 năm nay, Thống đốc Fed và cũng là ứng viên cho chức Chủ tịch Fed, Christopher Waller, đề nghị cho phép nhiều tổ chức hơn tham gia hệ thống thanh toán của Fed, gây lo ngại cho các ngân hàng. Tuy nhiên, Waller sau đó đã rút lại lời, nói rằng các ứng viên xin mở tài khoản tại Fed vẫn cần có giấy phép ngân hàng.

Cuối cùng, vào ngày 12 tháng 12, ngành tiền mã hóa đã thành công mở cửa hệ thống ngân hàng liên bang của Mỹ. Các cơ quan quản lý ngân hàng Mỹ đã chấp thuận đơn xin giấy phép ngân hàng toàn quốc cho năm công ty tài chính số, trong đó có Circle và Ripple. Mặc dù giấy phép này không cho phép họ huy động tiền gửi hay cho vay, nhưng cho phép họ cung cấp dịch vụ ủy thác tài sản trên toàn nước Mỹ mà không cần phải xin phép từng bang. Trước đó, các ngân hàng đã tích cực vận động chống lại việc cấp phép mới cho các công ty này.

Chỉ nhìn vào từng tiến bộ riêng lẻ — một bài phát biểu, một giấy phép ngân hàng, một cách lách luật của nhà phát hành stablecoin — có vẻ không quan trọng. Nhưng tổng thể, các động thái này tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với các ngân hàng truyền thống. Thực tế, vị trí trung tâm của các ngân hàng trong lĩnh vực cho vay và môi giới giao dịch đã bị các tổ chức tín dụng tư nhân ngoài hệ thống ngân hàng và các nhà tạo lập thị trường mới xâm phạm từ lâu. Họ chắc chắn không muốn mất thêm đất diễn.

Các doanh nghiệp tiền mã hóa cho rằng, các chính sách ưu đãi mà các ngân hàng truyền thống hưởng đã tạo ra môi trường cạnh tranh không công bằng, gây tổn hại đến cạnh tranh thị trường. Quan điểm này có phần hợp lý, nhưng việc các tổ chức phát hành stablecoin trả lãi “gián tiếp” dưới danh nghĩa thưởng tiền rõ ràng là lách luật. Chỉ vài tháng trước, các nghị sĩ bỏ phiếu cấm trả lãi cho stablecoin, nay lại không hành động ngăn chặn hành vi này, chính là minh chứng rõ ràng cho thực trạng khó khăn thực sự của các ngân hàng truyền thống: ảnh hưởng chính trị của họ đã giảm sút đáng kể.

Các ngân hàng truyền thống không còn là lực lượng tài chính có tiếng nói lớn nhất trong phe Cộng hòa. Ngược lại, ngành tiền mã hóa đã đứng vững trong khối chính trị “phản chính thống, phản giới tinh hoa” của cánh hữu Mỹ. Đơn vị hành động chính trị lớn nhất của ngành này, với hàng trăm triệu USD, luôn sẵn sàng cho các cuộc bầu cử giữa kỳ 2026, vì tiền luôn là vũ khí trong các cuộc chơi chính trị. Giờ đây, khi lợi ích của các ngân hàng truyền thống xung đột với các đại gia tiền mã hóa mới nổi, kết quả tranh chấp không còn chắc chắn, thậm chí có thể nghiêng về phía các thế lực mới.

Ngày xưa, các ngân hàng từng phản đối chính sách quản lý nghiêm ngặt của chính phủ Biden. Thật trớ trêu, giờ đây họ lại phải dựa vào sự ủng hộ của một số thượng nghị sĩ đảng Dân chủ. Các nghị sĩ này lo ngại rủi ro tiềm tàng của việc trả lãi gián tiếp cho stablecoin và các vấn đề rửa tiền liên quan. Trong việc phản đối các doanh nghiệp tiền mã hóa xin giấy phép ngân hàng, một số ngân hàng lớn nhất nước Mỹ còn hợp tác với các tổ chức công đoàn và các trung tâm nghiên cứu trung tả. Như câu ngạn ngữ mà Mahatma Gandhi chưa từng nói: “Kẻ thù của kẻ thù, chính là bạn bè.”