Vị thế chiến lược tiếp tục bước nhảy, sản xuất sinh học nâng cấp vào đường đua nghìn tỷ

Tương lai của sinh học chế tạo có triển vọng rộng lớn.

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ toàn cầu và sự biến đổi của ngành công nghiệp đang diễn ra sâu sắc, sinh học chế tạo, lĩnh vực trung tâm của sự giao thoa giữa công nghệ sinh học và sản xuất tiên tiến, đang liên tục nâng cao vị thế chiến lược của mình, từ chỗ từng là “vai trò phụ” trong ngành, nay đã trở thành hướng chiến lược trọng điểm của quốc gia, đồng thời vững bước tiến vào lĩnh vực trị giá hàng nghìn tỷ.

Chuyển đổi vị thế chiến lược

Vị trí của sinh học chế tạo trong bản đồ chiến lược quốc gia đang trải qua một cuộc chuyển đổi sâu sắc và hệ thống, giá trị chiến lược của nó liên tục được định nghĩa lại và nâng cao toàn diện.

Lịch sử phát triển cho thấy, lần đầu tiên vào năm 2007, “Kế hoạch Phát triển Công nghiệp Sinh học Giai đoạn 11” đã đưa sinh học chế tạo vào tầm nhìn chính sách quốc gia, đánh dấu lĩnh vực công nghệ tiên phong này chính thức gia nhập chương trình bố trí ngành công nghiệp quốc gia, mở ra giai đoạn thử nghiệm ban đầu từ nghiên cứu khoa học đến công nghiệp hóa.

Lúc đó, sinh học chế tạo còn trong giai đoạn sơ khai, chủ yếu là mở rộng ứng dụng của công nghệ sinh học trong y dược, nông nghiệp và các lĩnh vực khác, chưa hình thành hệ thống ngành công nghiệp độc lập hoàn chỉnh. Tuy nhiên, cùng với sự thúc đẩy của cuộc cách mạng công nghệ và đổi mới ngành công nghiệp toàn cầu, nhận thức chiến lược của Trung Quốc về sinh học chế tạo ngày càng sâu sắc hơn. Năm 2015, “Chương trình Made in China 2025” đã xếp sinh học chế tạo vào một trong những hướng trọng điểm thúc đẩy chuyển đổi và nâng cấp ngành công nghiệp chế tạo, rõ ràng đề xuất phát triển thiết bị sinh học hiệu suất cao, thúc đẩy công nghệ sinh học thay thế quy trình hóa chất truyền thống, xây dựng hệ thống sản xuất xanh, giảm phát thải carbon. Động thái này không chỉ nâng cao vị thế của sinh học chế tạo trong hệ thống ngành công nghiệp, mà còn giao nhiệm vụ phục vụ chiến lược xây dựng quốc gia mạnh về chế tạo.

Trong giai đoạn “14th Five-Year Plan” (2021-2025), việc nâng cấp chiến lược càng được đẩy nhanh hơn — Năm 2021, “Kế hoạch Phát triển Kinh tế Sinh học Giai đoạn 14” lần đầu tiên xác định sinh học chế tạo là ngành công nghiệp chiến lược mới nổi trong lĩnh vực kinh tế sinh học, nhấn mạnh cần đẩy nhanh nghiên cứu các công nghệ tiên tiến như sinh học tổng hợp, chỉnh sửa gen, xây dựng một số khu công nghiệp sinh học chế tạo và nền tảng thử nghiệm trung gian, thúc đẩy sinh học chế tạo phát triển theo hướng cao cấp, quy mô lớn, theo cụm. Việc nâng cấp vị trí này đồng nghĩa sinh học chế tạo đã từ công cụ hỗ trợ chuyển sang động lực trung tâm dẫn dắt tăng trưởng kinh tế trong tương lai.

Điều đặc biệt quan trọng là trong thiết kế cấp cao của quốc gia, sinh học chế tạo đã được nâng lên vị trí trung tâm của “ngành công nghiệp tương lai”, cùng với công nghệ lượng tử và giao diện não bộ - máy tính, trở thành lĩnh vực chiến lược trọng điểm nằm trong kế hoạch dự báo và thúc đẩy hệ thống của quốc gia. Sự chuyển đổi này không chỉ là nâng cấp về tên gọi, mà còn là chiến lược sâu sắc của quốc gia trong bối cảnh biến động thế kỷ, chủ động định hình lợi thế phát triển trong tương lai, chiếm lĩnh đỉnh cao cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Tiến vào lĩnh vực trị giá nghìn tỷ

Với việc vị thế chiến lược liên tục được nâng cao, ngành sinh học chế tạo của Trung Quốc đang thúc đẩy nhanh chóng vượt qua giới hạn quy mô, vững bước tiến vào lĩnh vực trị giá nghìn tỷ, thể hiện xu hướng phát triển tốt đẹp với “tốc độ tăng trưởng quy mô nhanh, công nghệ liên tục đột phá, hệ sinh thái ngày càng hoàn thiện”.

Dữ liệu cho thấy, đến năm 2025, quy mô tổng thể ngành sinh học chế tạo của Trung Quốc đã đạt 1,1 triệu tỷ nhân dân tệ, sản lượng các sản phẩm lên men sinh học chiếm hơn 70% toàn cầu. Trong đó, các lĩnh vực phụ như thực phẩm và phụ gia, dược phẩm sinh học đều có giá trị sản xuất hàng năm vượt quá 4000 tỷ nhân dân tệ, amino acid, axit hữu cơ và các sản phẩm lớn khác đứng đầu thế giới về sản lượng, tinh bột đường đứng thứ hai toàn cầu, thể hiện vị trí then chốt của Trung Quốc trong lĩnh vực sinh học chế tạo toàn cầu.

Việc mở rộng quy mô ngành không thể tách rời khỏi đột phá công nghệ và nhu cầu thị trường thúc đẩy song song. Về mặt công nghệ, trong vòng năm năm gần đây, các doanh nghiệp chủ chốt trong lĩnh vực sinh học chế tạo của Trung Quốc đã nộp đơn sáng chế tổng cộng 13.680 đơn, được cấp 9.447 đơn, chiếm lần lượt 52,2% và 63,8% tổng số trong lịch sử.

Các ứng dụng của sinh học chế tạo liên tục mở rộng, đã bao phủ các lĩnh vực then chốt của kinh tế quốc dân như y dược, nông nghiệp, hóa chất, năng lượng, vật liệu, hình thành mô hình phát triển đa dạng “Sinh học +”. Trong lĩnh vực y dược, nhu cầu về dược phẩm sinh học, kit chẩn đoán tăng trưởng cứng nhắc, insulin sản xuất từ chủng vi sinh gene đã trở thành phương pháp điều trị hiệu quả bệnh tiểu đường; trong lĩnh vực hóa chất, các sản phẩm xanh như nhựa sinh học, thuốc nhuộm sinh học dần thay thế các sản phẩm truyền thống từ hóa dầu, thúc đẩy ngành công nghiệp vật liệu chuyển hướng sang hướng tái tạo, phân hủy sinh học.

Chú trọng hai dòng đầu tư chính

Tương lai của sinh học chế tạo rộng lớn, cơ hội đầu tư tập trung vào hai dòng chính: “Đột phá công nghệ” và “Thực hiện ứng dụng thực tế”, phù hợp với các khâu cốt lõi của chuỗi ngành, bao gồm cả các doanh nghiệp dẫn đầu có rào cản công nghệ cao, lẫn các doanh nghiệp hưởng lợi từ mở rộng ứng dụng trong các lĩnh vực nhỏ. Điều này tạo ra một logic đầu tư rõ ràng.

Dòng đầu tiên: Các doanh nghiệp tập trung vào đột phá công nghệ cốt lõi, như sinh học tổng hợp, enzyme kỹ thuật. Dòng thứ hai: Các doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực ứng dụng thực tế, như y dược, vật liệu sinh học.

Các báo cáo của các tổ chức nghiên cứu như Kaikai Bio, Blue Ocean Bio, Limin Co., đều đề cập các từ khóa như tổng hợp sinh học, sinh học chế tạo. Báo cáo của Huatai Securities cho biết, Kaikai Bio từ khi thành lập đã xác định công nghệ sinh học tổng hợp là hướng phát triển cốt lõi, đã thành công trong quy mô hóa sản xuất axit dicarboxy dài chuỗi từ DC12 trở lên bằng phương pháp sinh học, trở thành doanh nghiệp dẫn đầu toàn cầu, chiếm hơn 80% thị phần toàn cầu.

Cơ hội đầu tư vào thuốc mới là mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư. Gần đây, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Quốc gia Trung Quốc đã nhấn mạnh, trong “15 năm tới”, sẽ đẩy mạnh hỗ trợ đổi mới phát triển ngành sinh học chế tạo; dự thảo Chương trình phát triển 14 năm cũng rõ ràng đề xuất hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đổi mới thuốc và thiết bị y tế cao cấp.

Lưu ý: Tất cả các thông tin của Data Bao không cấu thành lời khuyên đầu tư, thị trường chứng khoán có rủi ro, đầu tư cần thận trọng.

Hiệu đính: Vương Vệ