Lighter: Phát triển Sổ Lệnh Có Thể Xác Minh cho Giao Dịch Perpetual Phi Tập Trung

Tái định hình kiến trúc cốt lõi của hợp đồng vĩnh viễn phi tập trung

(Nguồn: Lighter)

Phần lớn các giao thức phái sinh phi tập trung hiện nay vẫn dựa vào mô hình AMM, trong khi Lighter lại chọn hướng phát triển khác biệt khi quay về thiết kế sổ lệnh, gần giống với thị trường tài chính truyền thống. Được xây dựng trên Ethereum, giao thức này ứng dụng kiến trúc zk-rollup chuyên biệt, giúp mọi hoạt động khớp lệnh, thanh toán và cập nhật trạng thái đều được duy trì phi tập trung, đồng thời đảm bảo hiệu suất cao và khả năng xác minh minh bạch.

Lighter đặt mục tiêu then chốt là biến giao dịch sổ lệnh trở thành lựa chọn khả thi cho các thị trường hợp đồng vĩnh viễn tần suất cao, đạt chuẩn tổ chức—mà không phải đánh đổi về bảo mật.

Động cơ khớp lệnh có thể xác minh nâng tầm công bằng thị trường như thế nào

Khác biệt với các sàn giao dịch tập trung truyền thống, quy trình khớp lệnh và thanh toán trên Lighter hoàn toàn minh bạch—không tồn tại “hộp đen”. Mọi giao dịch đều tuân thủ các quy tắc công khai, đồng thời bằng chứng mật mã sẽ được gửi lên Ethereum để xác thực trực tiếp trên chuỗi.

Cấu trúc này cho phép các thành viên thị trường xác minh rằng:

• Kết quả khớp lệnh không bị thao túng
• Logic thanh toán được thực thi nghiêm ngặt theo quy định giao thức
• Toàn bộ quá trình khám phá giá đều có thể kiểm toán

Với các nhà giao dịch chuyên nghiệp đề cao sự công bằng và minh bạch, những yếu tố này đã giúp Lighter nổi bật so với các mô hình DEX truyền thống.

Hiệu năng kiến tạo cho giao dịch tần suất cao và tổ chức

Kiến trúc hệ thống của Lighter ưu tiên độ trễ cực thấp và thông lượng vượt trội. Nền tảng này xử lý khối lượng lớn các lệnh đặt và hủy chỉ trong vài mili giây, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của các chiến lược giao dịch tần suất cao.

Song song đó, hạ tầng tối ưu của Lighter mang lại mức phí maker và taker bằng 0 cho nhà giao dịch cá nhân, trong khi khách hàng tổ chức là động lực doanh thu chính—tạo dựng mô hình kinh doanh minh bạch, bền vững.

Nguồn thanh khoản và cơ chế tạo lập thị trường

Thanh khoản chủ lực của Lighter đến từ Lighter Liquidity Pool. Khi người dùng nạp tài sản, hệ thống sẽ tận dụng nguồn vốn này để triển khai các chiến lược tạo lập thị trường, đảm bảo độ sâu cho sổ lệnh.

Nhà cung cấp thanh khoản nhận doanh thu từ:

• Lợi nhuận giao dịch đối ứng
• Thu nhập funding rate
• Phí thanh toán

Cách tiếp cận này giúp thanh khoản được tích hợp ngay trong giao thức thay vì chỉ trông cậy vào các nhà tạo lập thị trường bên ngoài.

Bối cảnh gọi vốn và làn sóng quan tâm mới từ thị trường

Vào tháng 11 năm 2025, Lighter đã gọi vốn thành công khoảng 68 triệu USD, đạt mức định giá gần 1,5 tỷ USD. Vòng gọi vốn dẫn đầu bởi Founders Fund và Ribbit Capital, cùng sự tham gia của Haun Ventures, Robinhood và nhiều đơn vị khác. Sau đó, khối lượng giao dịch trên nền tảng tăng vọt, có lúc vượt qua nhiều đối thủ. Do token chính thức chưa phát hành, chương trình điểm thưởng đang kích thích kỳ vọng lớn về đợt airdrop sắp tới.

Mô hình phân bổ và nắm bắt giá trị của token LIT

Theo công bố chính thức, toàn bộ giá trị do hệ sinh thái Lighter tạo ra đều được phân bổ lại cho người nắm giữ token LIT. Doanh thu nền tảng được theo dõi trên chuỗi theo thời gian thực và phân bổ giữa các hoạt động phát triển hệ sinh thái và mua lại token, tùy theo biến động thị trường.

Cơ cấu phân bổ token cụ thể như sau:

50% dành cho hệ sinh thái

• 25% từ mùa điểm thưởng năm 2025, sẽ phân phối qua airdrop
• 25% còn lại dành cho các chương trình điểm thưởng, đối tác và phát triển hệ sinh thái trong tương lai

50% dành cho đội ngũ và nhà đầu tư

• 26% cho đội ngũ, 24% cho nhà đầu tư
• Cả hai phần đều bị khóa một năm, sau đó trả tuyến tính trong ba năm

Các ứng dụng thực tế của LIT

LIT không chỉ là token lưu trữ giá trị—mà còn gắn kết sâu với hệ sinh thái giao dịch và hạ tầng. Các chức năng gồm:

• Staking để tham gia các cấp độ dịch vụ giao dịch và xác thực khác nhau
• Làm token thanh toán phí truy cập dữ liệu thị trường, xác minh giá
• Thúc đẩy mô hình giao dịch và xác thực phi tập trung

Đội ngũ phát triển cũng nhấn mạnh: tương lai tài chính nằm ở giao điểm TradFi và DeFi, với nền tảng là hạ tầng có thể xác minh và kết hợp linh hoạt.

Để tìm hiểu thêm về Web3, hãy đăng ký tại: https://www.gate.com/

Kết luận

Xét về lộ trình công nghệ, quy mô gọi vốn đến tokenomics, Lighter thể hiện chiến lược phát triển khác biệt so với đa số các DEX hợp đồng vĩnh viễn. Không chạy theo trào lưu ngắn hạn, Lighter hướng đến xây dựng nền tảng giao dịch lâu dài, cân bằng giữa hiệu quả, bảo mật và minh bạch. Khi công nghệ ZK phát triển, tổ chức tham gia sâu hơn và token LIT chính thức ra mắt, tiềm năng của Lighter trở thành nền tảng trọng yếu của thị trường phái sinh phi tập trung sẽ là xu hướng đáng chú ý trong những năm tới.