Mỗi lần thị trường biến động, luôn có một nhóm người sau khi tài khoản bị xóa sổ bắt đầu đổ lỗi. Chửi nền tảng thao túng, chửi các nhà cái hút máu, chửi thị trường không cho họ đường sống — nhưng ít ai tự hỏi bản thân một câu hỏi: chính thị trường hay chính bạn mới là người đã giết chết bạn?

Một thực tế đau lòng là, trong hầu hết các trường hợp cháy tài khoản, đều có thể thấy cùng một mô hình. Cầm trong tay 1 vạn U vốn ban đầu, chỉ mất 500 U đã khiến người ta không thể ngủ yên, nhưng lại mở vị thế 3 vạn U. Trên giấy ghi là đòn bẩy 5 lần, nhưng thực tế rủi ro đã tăng lên gấp mười mấy lần. Lúc này, chỉ cần thị trường dao động 1% là tài khoản đã hoàn toàn biến mất — đây không phải là đầu tư, đây là đánh cược sinh mạng.

Những nhà giao dịch thực sự sống sót trong hợp đồng, cách chơi của họ hoàn toàn khác biệt. Điểm đặc trưng của họ là gì? Chờ đợi. Họ dành phần lớn thời gian để quan sát, chờ đợi, không hành động nếu không có tín hiệu xác suất cao. Khi đã xác nhận cơ hội, họ ra tay chính xác, nhanh chóng, cắt lỗ không do dự. Ngược lại, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ lại ngược lại — mỗi ngày hàng chục lệnh dựa vào cảm xúc nhất thời, giao dịch càng nhiều, thua lỗ càng nhanh, cuối cùng trở thành công cụ cung cấp thanh khoản cho thị trường.

Hợp đồng là công cụ hay là trò chơi đánh bạc? Câu trả lời phụ thuộc vào cách bạn sử dụng. Nếu bạn dựa vào cảm giác để cộng đòn bẩy, thường xuyên mua đỉnh bán đáy, thì đó là một trò chơi tử thần. Nhưng nếu bạn biết kiểm soát rủi ro từng lần, thực thi cắt lỗ nghiêm ngặt, phân bổ vốn một cách khoa học, thì nó có thể trở thành một chiếc máy rút tiền ổn định.

Nguyên tắc sinh tồn đơn giản mà chân thành nhất là: mất tối đa 5% tổng số dư tài khoản trong một lần giao dịch — đó là hàng rào phòng thủ đầu tiên. Có giới hạn rủi ro, mới có thể bàn đến việc nhân rộng lợi nhuận. Nhớ rằng, không ai có thể đổi đời chỉ bằng một cú all-in, tất cả lợi nhuận ổn định đều đến từ việc dùng xác suất để đổi lấy thời gian. Kiềm chế luôn là phẩm chất quý giá nhất trong giao dịch hợp đồng.