Gần đây khi mở phần mềm thị trường, thị trường tiền mã hóa tràn ngập sắc xanh "xanh mướt", các ý kiến tranh luận ngày càng sôi động — thị trường gấu sắp đến, lòng tin của nhà đầu tư nhỏ lẻ sụp đổ. Nhưng sự thật có thể hoàn toàn khác. Qua nhiều năm lăn lộn trong giới crypto, tôi nhận thấy đằng sau đợt bán tháo này còn ẩn chứa điều bí ẩn khác: nhà đầu tư nhỏ lẻ Bắc Mỹ đang chuẩn bị cho cơn bão thuế sắp tới.

Thời điểm then chốt là năm 2025. Từ năm nay, các nền tảng giao dịch tập trung tại Mỹ bị yêu cầu báo cáo trực tiếp cho IRS về hồ sơ bán coin và lịch sử giao dịch của người dùng. Đến mùa khai thuế năm 2026, nhà đầu tư nhỏ lẻ còn nhận được các mẫu biểu riêng biệt. Trên bề mặt có vẻ rất chính quy, nhưng vấn đề nằm ở chi tiết: mẫu biểu này ban đầu chỉ thể hiện bạn đã kiếm được bao nhiêu từ việc bán coin, còn các khoản khấu trừ như chi phí mua ban đầu, phí giao dịch thì hoàn toàn thiếu.

Điều này tạo ra một cái bẫy lớn. Thiếu bằng chứng rõ ràng về chi phí mua ban đầu, IRS sẽ tính thu nhập chịu thuế của bạn theo phương pháp "chi phí bằng 0". Khi thông báo nộp thuế đến, số tiền phải nộp thường khiến người ta sửng sốt.

Phức tạp hơn nữa là, từ năm 2025 IRS yêu cầu tính chi phí dựa trên từng tài khoản nền tảng giao dịch và từng ví riêng biệt. Nói cách khác, coin bạn bán trên nền tảng A chỉ có thể khớp với hồ sơ mua trên nền tảng A; coin rút ra từ ví tự quản lý chỉ có thể dựa trên chi phí của ví đó; muốn dùng nhiều nền tảng để giảm thuế bằng cách pha trộn các khoản đầu tư? Hoàn toàn không thể.

Điều này khiến độ phức tạp tăng vọt. Đối với các trader sở hữu nhiều tài khoản, thường xuyên rút tiền, tham gia sâu vào DeFi, việc theo dõi chi phí trở thành cơn ác mộng. Trước đây còn có thể mơ hồ một chút, giờ đây mỗi giao dịch đều phải chính xác khớp với hồ sơ.

Vì vậy, những gì bạn thấy không phải là thị trường không lạc quan về tương lai, mà là nhà đầu tư nhỏ lẻ đang hành động trước — xử lý nhanh các khoản chi phí không rõ ràng hoặc các vị thế chênh lệch giữa các nền tảng, để tránh bị động nộp thuế bổ sung. Đợt bán tháo này, nói trắng ra, là hành động tự cứu chính mình một cách hợp lý.