Phân tích sâu về thành phần và nguyên lý hoạt động của chỉ số USD: Nắm bắt xu hướng dòng vốn toàn cầu

Mỹ hối chỉ số rốt cuộc đang đo lường điều gì？

Khi bạn lướt tin tức thấy “đồng USD mạnh lên” hoặc “đồng USD mất giá”, thực ra đó chính là sự biến động của Chỉ số USD (USDX hoặc DXY). Cơ chế của chỉ số này rất đơn giản: Nó dùng một con số để cho bạn biết, đồng USD đang tăng giá hay giảm giá so với các đồng tiền chính khác trên thế giới.

Hãy tưởng tượng thành phần của chỉ số USD như một “bảng điểm danh tiền tệ quốc tế”. Đồng USD sẽ so sánh với sáu loại tiền tệ quan trọng, qua biến động tỷ giá của chúng để phản ánh sức mạnh của USD trên thị trường tài chính toàn cầu. Thiết kế này quan trọng vì vì đồng USD gần như chi phối quyền định giá của các tài sản như hàng hóa toàn cầu, năng lượng, vàng — nói cách khác, sự tăng giảm của chỉ số USD sẽ như một quân domino, ảnh hưởng đến xu hướng của toàn bộ thị trường tài chính.

Chỉ số USD gồm những đồng tiền nào?

Cách tính của chỉ số USD không phải là trung bình cộng của sáu loại tiền tệ, mà dựa trên tính theo trọng số dựa trên sức mạnh kinh tế và khối lượng giao dịch của các quốc gia. Hiện tại cấu thành như sau:

Vị thế tuyệt đối của Euro đến từ quy mô kinh tế lớn của Liên minh châu Âu — 19 quốc gia dùng Euro, đại diện cho gần 20 nền kinh tế phát triển. Cộng thêm 5 loại tiền còn lại, thành phần của chỉ số USD thực tế phản ánh tình hình kinh tế của hơn 24 quốc gia phát triển.

Chính vì Euro chiếm hơn một nửa tỷ trọng, nên việc theo dõi xu hướng của Euro thường giúp dự đoán hướng đi của chỉ số USD. Yên Nhật xếp thứ hai vì Nhật Bản là nền kinh tế thứ ba toàn cầu và có vị thế phòng ngừa rủi ro đặc biệt.

Khi đồng USD tăng giá hoặc giảm giá, thị trường sẽ diễn ra điều gì?

Phản ứng dây chuyền khi chỉ số USD tăng

Khi chỉ số USD tăng cao, nghĩa là đồng USD mạnh lên so với các đồng tiền khác. Trong giai đoạn này, sẽ xuất hiện một số hiện tượng rõ rệt trên thị trường:

Ảnh hưởng đến Mỹ

• Hàng nhập khẩu rẻ hơn, vì USD có giá trị cao hơn, dùng ít USD hơn để mua hàng ngoại
• Dòng vốn toàn cầu đổ vào Mỹ, vì trái phiếu Mỹ, cổ phiếu Mỹ và các tài sản USD trở nên hấp dẫn hơn
• Cạnh tranh xuất khẩu của các doanh nghiệp Mỹ giảm, vì hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ hơn đối với khách hàng quốc tế

Tác động đến các nền kinh tế khác

• Các nền kinh tế hướng xuất khẩu (như Đài Loan, Hàn Quốc) gặp khó khăn — hàng hóa đắt hơn, kém cạnh tranh tại thị trường Mỹ
• Các quốc gia mới nổi mang nợ USD sẽ đối mặt với áp lực trả nợ tăng lên
• Tiền tệ của các quốc gia này có xu hướng mất giá, dòng vốn có thể chảy ra ngoài

Phản ứng của thị trường khi chỉ số USD giảm

Chỉ số giảm thể hiện đồng USD yếu đi, niềm tin thị trường chuyển hướng — nhà đầu tư bắt đầu rút vốn khỏi USD, tìm kiếm các cơ hội khác.

Ảnh hưởng đến thị trường châu Á như Đài Loan

• Dòng tiền nóng chảy vào thị trường chứng khoán Đài Loan, hỗ trợ chỉ số tăng
• Tỷ giá đồng Đài tệ có thể tăng, hàng nhập khẩu rẻ hơn, nhưng sức cạnh tranh xuất khẩu bị áp lực
• Nếu bạn sở hữu cổ phiếu Mỹ hoặc tiền gửi USD, tỷ giá giảm sẽ làm tài sản giảm giá trị

Làm thế nào để hiểu mối quan hệ giữa chỉ số USD và các tài sản toàn cầu?

Chỉ số USD và vàng: hiệu ứng cân bằng

Mối quan hệ rõ ràng nhất là giữa vàng và USD: USD mạnh thì vàng yếu, USD yếu thì vàng mạnh.

Nguyên nhân là vàng tính theo USD. Khi USD tăng giá, chi phí mua vàng của người nước ngoài cao hơn, nhu cầu giảm, giá vàng sẽ giảm. Ngược lại, USD mất giá, vàng trở nên rẻ hơn, thu hút nhiều nhà đầu tư hơn, đẩy giá lên. Tất nhiên, giá vàng còn bị ảnh hưởng bởi lạm phát, chính trị địa phương, nhưng biến động của thành phần chỉ số USD là yếu tố chủ đạo.

Chỉ số USD và thị trường chứng khoán Mỹ: mối quan hệ phức tạp

Quan hệ giữa USD và thị trường chứng khoán Mỹ không đơn giản là tích cực hay tiêu cực, mà còn phụ thuộc vào bối cảnh thị trường:

Có lúc USD tăng sẽ hút dòng vốn vào Mỹ, đẩy thị trường chứng khoán Mỹ đi lên. Nhưng nếu USD tăng quá mạnh, sẽ làm giảm sức cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu Mỹ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường. Thị trường năm 2020 là ví dụ — ban đầu dịch bệnh khiến nhu cầu trú ẩn an toàn tăng cao, đẩy USD lên 103 điểm, nhưng sau đó Fed nới lỏng chính sách mạnh mẽ, USD nhanh chóng giảm xuống còn 93.78.

Kết luận: không thể chỉ nhìn vào một yếu tố, cần xem xét chính sách kinh tế và tâm lý thị trường tại thời điểm đó.

Chỉ số USD và thị trường chứng khoán Đài Loan, TWD

Thông thường, khi USD tăng giá sẽ làm tăng sức hút đầu tư của Mỹ, dòng vốn rút khỏi châu Á, khiến TWD mất giá, thị trường chứng khoán Đài Loan chịu áp lực. Ngược lại, USD giảm giá thì tài sản châu Á trở nên rẻ hơn, dòng vốn chảy về, TWD tăng giá, thị trường hưởng lợi.

Tuy nhiên, đây không phải là quy luật cứng nhắc. Trong giai đoạn kinh tế toàn cầu lạc quan, cổ phiếu Mỹ, Đài Loan, USD có thể cùng tăng; còn khi xảy ra các sự kiện bất ngờ tiêu cực, tất cả đều có thể cùng giảm.

Những yếu tố nào thúc đẩy sự biến động của thành phần chỉ số USD?

Chính sách lãi suất của Fed

Đây là yếu tố tác động trực tiếp nhất. Khi Fed tăng lãi suất, lãi suất USD tăng, dòng vốn toàn cầu đổ vào Mỹ để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn — USD tăng giá, chỉ số tăng. Khi hạ lãi suất, dòng vốn rút ra, USD yếu đi.

Dữ liệu kinh tế Mỹ

Các số liệu như việc làm (số người làm phi nông nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp), CPI lạm phát, tăng trưởng GDP — khi các con số này tích cực, thị trường kỳ vọng vào nền kinh tế Mỹ, USD sẽ mạnh lên. Ngược lại, dữ liệu yếu sẽ làm USD giảm.

Chính trị địa phương và các sự kiện bất ngờ

Chiến tranh, bất ổn chính trị, xung đột khu vực thường thúc đẩy tâm lý trú ẩn toàn cầu. USD, với vai trò tài sản an toàn nhất, thường tăng giá trong thời kỳ hỗn loạn. Điều này có vẻ mâu thuẫn, nhưng “càng rối loạn, càng mua USD” chính là thực tế của thị trường.

Các đồng tiền chính khác và xu hướng riêng

Thành phần của chỉ số USD là giá trị tương đối, nên khi Euro, Yên Nhật, Bảng Anh giảm giá do yếu kém kinh tế hoặc chính sách nới lỏng, dù USD không tăng chủ động, chỉ số vẫn tăng. Sự mất giá của các đồng tiền khác đã đủ để đẩy chỉ số USD lên cao hơn.

Chỉ số USD và Chỉ số USD theo trọng số thương mại: cái nào quan trọng hơn?

Chỉ số USD (DXY)

• Được ICE (Sở Giao dịch Liên minh Mỹ) biên soạn, là chỉ số phổ biến nhất, được truyền thông yêu thích
• Chỉ gồm sáu đồng tiền chính
• Euro chiếm tỷ trọng lớn nhất (57.6%), do đó mang đậm góc nhìn châu Âu Mỹ

Chỉ số USD theo trọng số thương mại

• Do Fed tự biên soạn, là chỉ số mà Fed thực sự quan tâm
• Bao gồm hơn 20 loại tiền, trong đó có Nhân dân tệ, Peso Mexico, Won Hàn, TWD và các đồng tiền mới nổi châu Á
• Phản ánh sát thực hơn về các đối tác thương mại của Mỹ, phù hợp hơn với tình hình thị trường toàn cầu

Lời khuyên thực tế: Nếu bạn là nhà đầu tư thông thường muốn nhanh chóng nắm bắt tâm lý chung, xem chỉ số USD là đủ. Nhưng nếu bạn giao dịch ngoại hối hoặc nghiên cứu vĩ mô, chỉ số trọng số thương mại sẽ cung cấp dữ liệu sâu hơn, phù hợp hơn với logic của Fed.

Tóm lại: Tại sao cần theo dõi chỉ số USD?

Dù thành phần chỉ số USD chỉ gồm sáu loại tiền tệ, nhưng đại diện cho hơn 24 nền kinh tế phát triển toàn cầu. Sự biến động của nó không chỉ ảnh hưởng đến thị trường tiền tệ, mà còn lan tỏa như những gợn sóng đến vàng, dầu mỏ, cổ phiếu và các loại tài sản khác.

Hiểu rõ cơ chế vận hành và xu hướng của chỉ số USD giúp bạn:

• Đánh giá dòng vốn toàn cầu
• Dự đoán xu hướng của thị trường chứng khoán Mỹ, vàng, Đài Loan
• Nắm bắt cơ hội trong giao dịch ngoại hối
• Đánh giá rủi ro tỷ giá

Dù bạn là nhà đầu tư chứng khoán, nhà giao dịch ngoại hối, hay đơn thuần muốn hiểu thị trường, chỉ số USD chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thị trường tài chính toàn cầu.