Phân tích sâu: Tại sao sự điều chỉnh của BTC và ETH lại gây ra bán tháo hoảng loạn? Tổng quan về tâm lý thị trường, sản phẩm phái sinh và dòng chảy vốn

Năm 2026, quý I, thị trường tiền điện tử không duy trì được đà tăng nhẹ đầu năm và đã trải qua một đợt điều chỉnh rõ rệt. Giá của hai động lực chính của thị trường là Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH) đồng loạt giảm, gây ra sự chú ý rộng rãi và tâm lý hoảng loạn trong một số nhà đầu tư. Tính đến ngày 10 tháng 2 năm 2026, theo dữ liệu từ Gate, giá Bitcoin là 68.842 USD, giảm 1,02% trong 24 giờ, trong khi giá Ethereum giảm xuống còn 2.003,96 USD, giảm 3,02% trong 24 giờ. Liệu lần điều chỉnh này là “làm sạch” lành mạnh trong thị trường tăng giá hay là bắt đầu của một xu hướng chuyển biến sâu hơn? Bài viết này sẽ phân tích sâu về nguyên nhân nội tại của biến động giá gần đây dựa trên các dữ liệu đa chiều như môi trường vĩ mô, động thái thị trường phái sinh, dòng vốn trên chuỗi.

Nguyên nhân cốt lõi 1: Thay đổi tâm lý vĩ mô và kỳ vọng thanh khoản thắt chặt

Thị trường tiền điện tử đã không còn là một đảo độc lập, mà ngày càng liên kết chặt chẽ hơn với thị trường tài chính truyền thống. Gần đây, các yếu tố vĩ mô gây lo ngại chính tập trung vào hai điểm:

• Dữ liệu lạm phát liên tục và sự không chắc chắn về lộ trình lãi suất: Mặc dù lạm phát của các nền kinh tế lớn đã giảm từ đỉnh cao, nhưng các dữ liệu kinh tế quan trọng gần đây liên tục gây ra nghi ngờ về thời điểm chuyển hướng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương. Nhà đầu tư lo ngại rằng việc giảm lãi suất quá sớm hoặc quá muộn đều có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế, và sự không chắc chắn này làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản rủi ro.
• Thay đổi biên độ thanh khoản USD: Tiền điện tử, đặc biệt là Bitcoin, thường được xem như một “bồn chứa thanh khoản”. Khi kỳ vọng về tốc độ mở rộng thanh khoản USD toàn cầu chậm lại, một số dòng vốn tìm kiếm tính thanh khoản cao sẽ rút khỏi các tài sản rủi ro cao, tìm nơi trú ẩn an toàn hơn, gây áp lực lên các đơn đặt mua BTC và ETH.

Nguyên nhân cốt lõi 2: Hiệu ứng “domino” trong thị trường phái sinh

Trong đợt điều chỉnh này, thị trường phái sinh đóng vai trò như một “bộ gia tốc”. Sau khi giá bắt đầu giảm nhẹ, một loạt phản ứng dây chuyền đã được kích hoạt:

• Thanh lý các vị thế đòn bẩy cao: Trong chu kỳ tăng giá, nhiều nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy để nhân đôi lợi nhuận. Khi giá phá vỡ các mức hỗ trợ quan trọng (ví dụ, mức tâm lý 70.000 USD của BTC và 2.100 USD của ETH), sẽ xảy ra thanh lý bắt buộc quy mô lớn. Dữ liệu từ Gate cho thấy, giá thấp nhất trong 24 giờ của BTC từng chạm 68.302,1 USD, ETH chạm 1.998,13 USD, gần các mức này tập trung nhiều vị thế mua đòn bẩy, việc thanh lý liên tiếp làm tăng lượng bán ra và đẩy giá giảm nhanh.
• Quỹ phí và tâm lý giảm nhiệt: Trong giai đoạn tăng nóng, phí tài trợ hợp đồng vĩnh cửu thường duy trì ở mức dương cao, nghĩa là các vị thế mua phải trả phí cho các vị thế bán. Sau khi giá giảm, phí này nhanh chóng trở về trung tính hoặc chuyển sang âm, điều này có lợi cho sức khỏe dài hạn của thị trường, nhưng ngắn hạn phản ánh tâm lý mua vào giảm mạnh, thúc đẩy dòng tiền đầu cơ rút lui.

Nguyên nhân cốt lõi 3: Dữ liệu on-chain và dòng vốn xác nhận

Dữ liệu trên chuỗi cung cấp góc nhìn về hành vi của các cá mập và nhà đầu tư dài hạn, gần đây cũng cho thấy nguồn gốc của áp lực bán:

• Tăng dòng chảy ròng vào các sàn giao dịch: Trong thời điểm giá giảm, lượng BTC và ETH chảy vào các sàn tập trung như Gate tăng tạm thời. Điều này thường cho thấy một số nhà nắm giữ có ý định bán token, làm tăng cung cấp tức thời trên thị trường. Kết hợp với khối lượng giao dịch 24 giờ của BTC đạt 953,25 triệu USD và ETH đạt 349,21 triệu USD, cho thấy thị trường có hoạt động giao dịch sôi động và phân hóa rõ rệt.
• Các nhà dài hạn (HODLer) điều chỉnh nhỏ: Một số phân tích on-chain cho thấy, các địa chỉ dài hạn đã chốt lời khi giá gần đỉnh cũ. Dù không phải là bán tháo hàng loạt, nhưng sự xáo trộn trong cấu trúc nắm giữ này làm giảm độ bền của các mức hỗ trợ phía dưới.

Nhìn nhận thị trường tương lai qua dữ liệu Gate: Chu kỳ trong góc nhìn lý trí

Trước các biến động, phân tích dữ liệu một cách lý trí quan trọng hơn cảm xúc. Dựa trên dữ liệu tổng hợp từ Gate và các mô hình dự báo của bộ phận nghiên cứu, thị trường sau điều chỉnh vẫn có nền tảng phát triển dài hạn.

• Về Bitcoin (BTC): Vốn hóa thị trường vẫn duy trì ở mức cao 1,41 nghìn tỷ USD, chiếm hơn 56% thị phần, cho thấy sức bền của tài sản cốt lõi. Theo dự báo dài hạn, giá trung bình của BTC trong năm 2026 có thể quanh mức 70.791,3 USD, biên độ dao động từ 57.340,95 USD đến 91.320,77 USD. Đến năm 2031, mô hình dài hạn dự đoán giá có thể trong khoảng 72.037,26 USD đến 149.511,29 USD.
• Về Ethereum (ETH): Với vốn hóa 252,82 tỷ USD, nền tảng chính của hệ sinh thái vẫn vững chắc. Theo dữ liệu dự báo của Gate, giá trung bình dự kiến của ETH trong 2026 là khoảng 2.095,27 USD, biên độ dao động từ 1.320,02 USD đến 2.283,84 USD. Trong dài hạn đến 2031, giá tiềm năng có thể từ 2.863,02 USD đến 4.481,25 USD.

Kết luận: Hoảng loạn bắt nguồn từ sự chưa rõ, hiểu rõ để bình tĩnh

Mỗi đợt điều chỉnh lớn đều là thử thách khả năng hiểu biết và tâm lý của nhà đầu tư. Cơn hoảng loạn bán tháo BTC và ETH lần này chủ yếu là kết quả của sự cộng hưởng giữa bất ổn vĩ mô, cấu trúc đòn bẩy cao trong phái sinh và chốt lời ngắn hạn. Nó phản ánh sự mong manh của thị trường sau đà tăng nhanh, đồng thời là quá trình loại bỏ bong bóng và củng cố nền tảng.

Trong giai đoạn này, nhà đầu tư nên chú trọng hơn vào:

• Các yếu tố cơ bản on-chain có thực sự xấu đi (ví dụ, nhà dài hạn giảm mạnh).
• Các tín hiệu rõ ràng về chính sách vĩ mô.
• Tình hình dòng vốn tại các mức hỗ trợ chính của các đồng tiền chính như BTC, ETH.

Thị trường luôn vận hành trong chu kỳ giữa hưng phấn và hoảng loạn. Hiểu rõ các nguyên nhân phức tạp đằng sau biến động sẽ giúp vượt qua các chu kỳ này và đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Bạn có thể theo dõi các dữ liệu thị trường mới nhất qua các công cụ phân tích chuyên nghiệp của Gate.