Bloomberg: Stablecoins có thể sẽ không giúp Mỹ thoát khỏi vũng lầy nợ và thâm hụt

Tác giả: Ye Xie & Anya Andrianova, Bloomberg

Biên dịch: Felix, PANews

Mỹ thông qua luật ổn định coin mang tính bước ngoặt, đang làm dấy lên cuộc tranh luận gay gắt ở Phố Wall: Liệu tài sản số này có thực sự có thể củng cố đáng kể vị thế của đồng đô la và trở thành nguồn cầu quan trọng cho trái phiếu chính phủ Mỹ ngắn hạn (T-bills) hay không.

Dù quan điểm khác nhau, các chiến lược gia của các công ty như JPMorgan, Deutsche Bank và Goldman Sachs đều nhất trí rằng, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và các cố vấn của ông lạc quan đến đâu về triển vọng của stablecoin như một trụ cột mới hỗ trợ tài chính Mỹ, thì việc khẳng định stablecoin là “người thay đổi cuộc chơi” vẫn còn quá sớm. Thậm chí, một số người còn nhìn thấy rủi ro trong đó.

Steven Zeng, chiến lược gia thị trường Mỹ của Deutsche Bank cho biết: “Quy mô thị trường stablecoin được dự đoán quá mức, mọi người đều đang quan sát, nhưng không ai dám đặt cược xu hướng rõ ràng. Có rất nhiều người hoài nghi.”

Stablecoin là một loại token số có giá trị neo với tiền pháp định truyền thống, phổ biến nhất là đô la Mỹ, có biến động thấp hơn nhiều so với các đồng tiền số thị trường như Bitcoin. Chúng đóng vai trò thay thế tiền mặt trên blockchain, có thể dùng như tài khoản ngân hàng để lưu trữ số hóa hoặc chuyển khoản, giao dịch theo thời gian thực.

Từ tháng 7 năm nay, khi luật stablecoin, gọi là Đạo luật Thiên Tài (Genius Act), chính thức có hiệu lực, những người ủng hộ trong ngành coi đây là bước đột phá then chốt, mở đường cho việc ứng dụng rộng rãi hơn đồng tiền số định giá bằng đô la trong hệ thống tài chính. Tháng trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ước tính, luật này có thể khiến quy mô thị trường USD stablecoin tăng từ khoảng 300 tỷ USD hiện tại lên 3.000 tỷ USD vào năm 2030.

Theo luật mới, các nhà phát hành stablecoin phải dự trữ toàn bộ 100% bằng trái phiếu chính phủ ngắn hạn và các tài sản tương đương tiền khác để bảo đảm cho USD stablecoin. Bessent cho rằng, nhu cầu “bùng nổ” do stablecoin mang lại sắp tới sẽ giúp Bộ Tài chính có thể phát hành nhiều trái phiếu ngắn hạn hơn, giảm phụ thuộc vào trái phiếu dài hạn, từ đó giảm áp lực chi phí vay mượn liên quan đến lãi suất thế chấp và các khoản vay gắn với chuẩn dài hạn.

Robert Tipp, Giám đốc chiến lược đầu tư và phụ trách mảng trái phiếu toàn cầu của PGIM Fixed Income, cho biết: “Điều Bộ Tài chính quan tâm là chi phí vay mượn.” Stablecoin “có thể đóng vai trò trong quá trình này”.

Hiện tại, các stablecoin định giá bằng USD (chủ yếu là USDT của Tether và USDC của Circle) đã nắm giữ khoảng 125 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ, gần bằng 2% thị trường trái phiếu ngắn hạn vào cuối năm ngoái (theo nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City tháng 8). Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, chỉ riêng năm ngoái, các tổ chức phát hành này đã mua khoảng 40 tỷ USD trái phiếu ngắn hạn. Tuy nhiên, so với các quỹ thị trường tiền tệ Mỹ nắm giữ khoảng 3.400 tỷ USD trái phiếu, stablecoin vẫn còn là “vai phụ”.

Số lượng token Tether và Circle tăng vọt trong năm qua

Phần lớn các nhà phân tích cho rằng, dưới khuôn khổ pháp lý đang dần hình thành trong năm tới, thị trường stablecoin chắc chắn sẽ mở rộng, nhưng dự báo lại rất khác biệt. JPMorgan dự đoán quy mô thị trường này có thể tăng lên tối đa 700 tỷ USD trong vài năm tới, trong khi Citigroup lạc quan có thể đạt tới 4.000 tỷ USD.

Teresa Ho, phụ trách chiến lược ngắn hạn Mỹ của JPMorgan cho biết: “Chắc chắn, năm qua chúng ta chứng kiến nhiều động lực tích cực. Nhưng tốc độ tăng trưởng của nó – tôi nghĩ sẽ không thể đạt 2.000, 3.000 hay 4.000 tỷ USD chỉ trong vài năm ngắn ngủi.”

Mục tiêu cuối cùng của những người ủng hộ ngành crypto là đưa stablecoin trở thành phương tiện thanh toán chính thống, điều này sẽ thách thức trực tiếp hệ thống ngân hàng truyền thống. Các ngân hàng vừa và nhỏ đặc biệt lo ngại việc rút tiền gửi sẽ dẫn đến thu hẹp tín dụng; trong khi các ngân hàng lớn lên kế hoạch phát hành stablecoin riêng để kiếm lợi từ lãi dự trữ.

Hiện tại, stablecoin vẫn chủ yếu được sử dụng cho giao dịch crypto, và biến động dữ dội gần đây của thị trường cho thấy tâm lý tài sản số thay đổi nhanh chóng, stablecoin cũng có thể bị rút vốn. Ngay cả khi dự báo tăng trưởng lạc quan nhất thành hiện thực, tác động thực tế đến nhu cầu trái phiếu có thể thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Hiệu ứng ròng bằng 0?

Những người hoài nghi chỉ ra rằng, dòng tiền vào stablecoin chủ yếu đến từ bốn nguồn: các quỹ thị trường tiền tệ chính phủ, tiền gửi ngân hàng, tiền mặt và nhu cầu USD ở nước ngoài.

Các nhà phát hành stablecoin chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong số các chủ sở hữu trái phiếu, vẫn là “vai phụ”.

Tính đến tháng 12/2024, lượng nắm giữ trái phiếu của các nhà phát hành stablecoin

Do Đạo luật Thiên Tài cấm stablecoin trả lãi, các nhà đầu tư quan tâm đến lợi suất gần như không có động lực chuyển tiền ra khỏi tài khoản tiết kiệm hoặc quỹ thị trường tiền tệ, điều này hạn chế khả năng tăng trưởng của stablecoin. Hơn nữa, ngay cả khi nhà đầu tư thực sự chuyển tiền ra khỏi các công cụ thị trường tiền tệ (hiện là người mua lớn nhất trái phiếu ngắn hạn), hiệu ứng ròng có thể bằng 0: không tạo ra nhu cầu mới cho trái phiếu ngắn hạn, mà chỉ thay đổi chủ sở hữu.

Brad Setser, nhà nghiên cứu cao cấp tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho biết: “Tôi hoài nghi về điều này. Nếu nhu cầu stablecoin tăng vọt, một số chủ sở hữu trái phiếu hiện tại sẽ bị đẩy khỏi thị trường, chuyển sang các lựa chọn thay thế khác như chứng khoán ngắn hạn khác.”

Chuyên gia kinh tế trưởng Nhà Trắng, thành viên hiện tại của Fed, Stephen Miran thừa nhận, nhu cầu stablecoin trong nước Mỹ có thể hạn chế, nhưng ông cho rằng cơ hội thực sự nằm ở nước ngoài – nơi các nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận lợi suất 0 để đổi lấy tiếp cận tài sản USD.

Thành viên Fed Stephen Miran cho rằng stablecoin định giá bằng USD sẽ thu hút nhu cầu nước ngoài

Trong một bài phát biểu gần đây, ông Miran liên hệ tiềm năng tác động của stablecoin với chính sách nới lỏng định lượng của Fed và tình trạng “thặng dư tiết kiệm” toàn cầu khiến lãi suất giảm mạnh.

Standard Chartered ước tính, đến năm 2028, dòng tiền chuyển sang stablecoin có thể khiến các ngân hàng tại các nước đang phát triển bị rút ra khoảng 1.000 tỷ USD. Điều này gần như chắc chắn sẽ khiến cơ quan quản lý các nước này hạn chế việc chấp nhận stablecoin. Ngân hàng Trung ương Châu Âu và các ngân hàng khác đang phát triển tiền số của riêng mình để đối phó với cạnh tranh từ stablecoin USD tư nhân.

Bill Zu và William Marshall, các nhà phân tích của Goldman Sachs, viết: “Nếu kiểm soát vốn hạn chế khả năng tiếp cận USD truyền thống, thì điều đó cũng có thể áp dụng với stablecoin USD.”

Yếu tố Fed

Một yếu tố khác làm suy yếu tác động của stablecoin đối với nhu cầu trái phiếu có thể đến từ chính Fed. Michael Cloherty, chiến lược gia của CIBC, chỉ ra rằng nếu stablecoin “cách ly” đồng USD lưu thông (là khoản nợ trên bảng cân đối kế toán Fed), Fed sẽ phải thu hẹp quy mô tài sản tương ứng, bao gồm cả danh mục trái phiếu trị giá 4.200 tỷ USD. Điều này có nghĩa là “phần lớn” nhu cầu trái phiếu do stablecoin mang lại chỉ đơn giản là thay thế cho vị trí nắm giữ của Fed.

Việc quá phụ thuộc vào nợ ngắn hạn cũng sẽ phải trả giá: tính dự đoán của nguồn tài trợ chính phủ giảm, cần đảo nợ thường xuyên hơn và khiến Mỹ đối mặt với nguy cơ thay đổi điều kiện thị trường. Và mọi thay đổi sẽ không diễn ra chỉ sau một đêm.

Zeng của Deutsche Bank ước tính, trong 5 năm tới, stablecoin có thể tăng thêm 1.500 tỷ USD, nguồn vốn đến từ dòng chảy ra khỏi các quỹ trong nước và nước ngoài của Mỹ. Mỗi năm sẽ tạo ra khoảng 200 tỷ USD nhu cầu trái phiếu bổ sung – một con số khá lớn, nhưng so với quy mô vay mượn khổng lồ của chính phủ Mỹ thì chỉ là muối bỏ bể. Tổng nợ liên bang đã lên hơn 30.000 tỷ USD, dự báo tăng thêm 22.000 tỷ USD trong thập kỷ tới.

Steven Barrow, Giám đốc chiến lược G10 của Standard Bank London, cho biết: “Tôi sẽ không quá lạc quan với USD và trái phiếu Mỹ chỉ vì chính phủ có ý tưởng mới. Nói stablecoin không giải quyết được gì là sai, nhưng nó ‘không thể giúp bạn thoát khỏi vũng lầy nợ và thâm hụt’, đó mới là điều đáng lo ngại thực sự.”